Sưng tinh hoàn là tình trạng mà nhiều nam giới có thể gặp phải ở bất kỳ độ tuổi nào. Biểu hiện này có thể do chấn thương nhẹ, viêm nhiễm hoặc là dấu hiệu cảnh báo những bệnh lý nghiêm trọng như viêm tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh hay xoắn tinh hoàn. Việc chủ động thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân và tránh biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
Tinh hoàn nằm trong bìu, có chức năng sản xuất tinh trùng và hormone testosterone – yếu tố quyết định sức khỏe sinh lý của nam giới. Khi tinh hoàn bị sưng to bất thường, căng tức hoặc đau, đây là dấu hiệu cho thấy sự viêm nhiễm, tổn thương hoặc rối loạn tuần hoàn máu tại vùng bìu.
Đau âm ỉ hoặc đau nhói.
Da bìu nóng, đỏ hoặc căng bóng.
Cảm giác nặng, vướng vùng hạ vị.
Sốt, buồn nôn, mệt mỏi (trong trường hợp viêm nhiễm nặng).
Sưng tinh hoàn có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có những bệnh lý cần được điều trị y khoa sớm. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất:
• Là nguyên nhân thường gặp nhất, do vi khuẩn hoặc virus (đặc biệt là virus quai bị) gây ra.
• Biểu hiện: tinh hoàn sưng, đau, đỏ và nóng, có thể kèm sốt hoặc đau khi đi lại.
• Nếu không điều trị kịp thời, có thể dẫn đến teo tinh hoàn hoặc vô sinh nam.
• Do vi khuẩn lây qua đường tình dục hoặc vi khuẩn từ bàng quang, tuyến tiền liệt lan xuống.
• Dấu hiệu: đau sưng một bên bìu, tinh hoàn căng cứng, sờ vào đau.
• Có thể kèm tiểu buốt, sốt nhẹ, đau khi quan hệ hoặc xuất tinh.
• Nếu không điều trị, viêm có thể lan sang tinh hoàn gây viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn phối hợp.
• Là tình trạng cuống tinh hoàn bị xoắn làm tắc nghẽn dòng máu nuôi.
• Dấu hiệu: đau đột ngột dữ dội, sưng nhanh, tinh hoàn bị kéo lên cao hơn bên còn lại.
⚠️ Đây là trường hợp cấp cứu, cần phẫu thuật trong 6 giờ đầu để tránh mất tinh hoàn vĩnh viễn.
• Là tình trạng tĩnh mạch trong bìu bị giãn và ứ máu, thường ở bên trái.
• Dấu hiệu: sưng nhẹ, cảm giác nặng vùng bìu, nhất là khi đứng lâu hoặc vận động mạnh.
• Nếu không can thiệp, có thể làm giảm chất lượng tinh trùng và ảnh hưởng sinh sản.
• Khi ruột sa xuống bìu, gây cảm giác sưng to, tức nặng vùng tinh hoàn.
• Cơn đau tăng khi ho, rặn hoặc mang vật nặng.
• Cần được phẫu thuật để tránh biến chứng nghẹt ruột hoặc hoại tử.
• Là tình trạng tích tụ dịch trong bao tinh hoàn, khiến bìu phồng to.
• Sưng thường không đau nhưng gây nặng và mất thẩm mỹ.
• Nếu lượng dịch nhiều hoặc tái phát, bác sĩ có thể chỉ định hút dịch hoặc phẫu thuật.
• Dấu hiệu: sưng một bên tinh hoàn, sờ thấy khối cứng, không đau.
• Giai đoạn muộn có thể kèm đau lưng, mệt mỏi hoặc hạch bẹn to.
• Cần siêu âm, xét nghiệm marker ung thư để chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.
Tùy theo nguyên nhân, sưng tinh hoàn có thể là tạm thời hoặc dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng. Nếu không điều trị, người bệnh có thể gặp các biến chứng như:
Teo tinh hoàn, giảm khả năng sinh tinh.
Rối loạn hormone sinh dục nam.
Vô sinh – hiếm muộn.
Mất tinh hoàn do hoại tử hoặc xoắn tinh hoàn kéo dài.
Vì vậy, tuyệt đối không tự ý chườm, xoa bóp hoặc dùng thuốc giảm đau tại nhà, mà cần đi khám chuyên khoa ngay khi có triệu chứng.
Giúp đánh giá tình trạng viêm, giãn tĩnh mạch, xoắn hoặc khối u.
Phát hiện vi khuẩn, viêm nhiễm hoặc rối loạn nội tiết.
Kiểm tra dấu hiệu viêm và marker ung thư (AFP, hCG, LDH).
Dùng kháng sinh trong trường hợp viêm nhiễm do vi khuẩn.
Thuốc giảm đau, chống viêm, hạ sốt nếu có sưng đau nhiều.
Phẫu thuật cấp cứu nếu phát hiện xoắn tinh hoàn hoặc thoát vị bẹn.
Điều trị nguyên nhân nền như giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch màng tinh hoàn hoặc u tinh hoàn.
Nghỉ ngơi, nâng đỡ bìu khi nằm để giảm áp lực.
Tránh quan hệ tình dục cho đến khi hồi phục hoàn toàn.
Không vận động mạnh, không tắm nước nóng quá lâu.
Đặc biệt, hãy đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa Nam học – Tiết niệu ngay khi có các dấu hiệu:
Tinh hoàn sưng nhanh, đau dữ dội.
Đau lan lên bụng dưới, buồn nôn, sốt.
Sờ thấy khối cứng hoặc bìu bị biến dạng.
Sưng kéo dài trên 2 ngày mà không giảm.
Sưng tinh hoàn không chỉ là tình trạng viêm nhẹ mà có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm như viêm tinh hoàn, xoắn tinh hoàn, ung thư tinh hoàn hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh.
Phát hiện sớm – điều trị đúng hướng là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản và phong độ nam giới.
Nếu nhận thấy tinh hoàn sưng đau bất thường, hãy đến bác sĩ chuyên khoa Nam học để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc về sau.
Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn cho bạn
