Nước tiểu là một trong những chỉ số phản ánh rõ ràng tình trạng sức khỏe của cơ thể. Ở người bình thường, nước tiểu có màu vàng nhạt, mùi nhẹ đặc trưng và không gây khó chịu. Tuy nhiên, khi nước tiểu có mùi hôi nặng, khai gắt hoặc bất thường kéo dài, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề về sức khỏe.
Trong một số trường hợp, nước tiểu có mùi hôi không xuất phát từ bệnh lý mà do thói quen sinh hoạt hàng ngày. Nếu tình trạng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn và không kèm theo các triệu chứng khác, người bệnh không cần quá lo lắng. Một số nguyên nhân sinh lý phổ biến gồm:
Uống ít nước khiến nước tiểu đặc hơn và có mùi nồng.
Ăn thực phẩm có mùi mạnh như măng tây, cà phê, tỏi hoặc hành.
Sử dụng vitamin nhóm B, canxi hoặc thuốc kháng sinh khiến nước tiểu đổi mùi tạm thời.
Sau khi ngủ dậy buổi sáng, nước tiểu thường có mùi đậm hơn do cơ thể tích tụ chất thải qua đêm.
Nếu sau khi điều chỉnh chế độ ăn uống và uống đủ nước mà mùi hôi không giảm, đó có thể là dấu hiệu của bệnh lý cần được thăm khám sớm.
Khi nước tiểu có mùi hôi kéo dài, nồng gắt, kèm theo màu sắc bất thường như đậm, đục, hoặc có bọt, đây có thể là cảnh báo của nhiều bệnh lý liên quan đến đường tiết niệu và chuyển hóa.
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến nước tiểu có mùi khó chịu. Khi vi khuẩn xâm nhập vào bàng quang hoặc niệu đạo, chúng gây viêm, sinh ra amoniac và các hợp chất lưu huỳnh, khiến nước tiểu có mùi khai nặng, thậm chí tanh. Người bệnh thường có triệu chứng đi kèm như tiểu buốt, tiểu rát, tiểu nhiều lần, hoặc đau vùng bụng dưới.
Khi niêm mạc bàng quang bị viêm, vi khuẩn sẽ phát triển mạnh và làm thay đổi mùi của nước tiểu. Ở giai đoạn nặng, nước tiểu có thể lẫn máu hoặc mủ, mùi hôi nồng, khó chịu rõ rệt.
Khi lượng đường trong máu tăng cao, một phần đường sẽ được thải qua nước tiểu, khiến nước tiểu có mùi ngọt hoặc chua nhẹ. Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng đường huyết không được kiểm soát, dễ dẫn đến biến chứng nếu không điều trị sớm.
Khi chức năng gan và thận suy giảm, khả năng lọc và thải độc của cơ thể kém đi, các chất thải bị ứ đọng khiến nước tiểu có mùi nặng, đậm đặc và có màu vàng sẫm.
Khi cơ thể không được bổ sung đủ nước, nồng độ ure và các chất thải trong nước tiểu tăng lên, làm nước tiểu có mùi khai gắt và đậm đặc hơn bình thường.
Ngoài ra, ở phụ nữ, nước tiểu có mùi hôi cũng có thể liên quan đến viêm âm đạo, viêm niệu đạo hoặc nhiễm trùng do nấm Candida. Khi đó, mùi nước tiểu thường kèm theo khí hư bất thường, ngứa và rát vùng kín.
Bạn nên đi khám sớm nếu nước tiểu có mùi hôi kéo dài hơn 3 ngày và kèm theo các triệu chứng sau:
Nước tiểu đổi màu bất thường (vàng sẫm, đục hoặc có lẫn máu).
Cảm giác buốt, rát, nóng khi đi tiểu.
Đau vùng bụng dưới hoặc thắt lưng.
Sốt, ớn lạnh hoặc mệt mỏi.
Cảm giác buồn nôn, chán ăn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Những biểu hiện này cho thấy cơ thể đang gặp vấn đề về thận, bàng quang hoặc rối loạn nội tiết, cần được chẩn đoán chính xác để điều trị sớm.
Để xác định nguyên nhân chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm như phân tích nước tiểu, xét nghiệm máu, siêu âm thận – bàng quang hoặc soi tươi dịch tiết nếu nghi ngờ viêm nhiễm. Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân:
Nếu do viêm nhiễm, người bệnh sẽ được dùng kháng sinh phù hợp và kết hợp uống nhiều nước.
Nếu do tiểu đường, bác sĩ sẽ điều chỉnh phác đồ kiểm soát đường huyết.
Trường hợp mất nước, cần bổ sung đủ nước và điện giải.
Với các bệnh gan, thận, người bệnh sẽ được điều trị chuyên sâu nhằm phục hồi chức năng lọc của cơ thể.
Bên cạnh đó, người bệnh nên tránh nhịn tiểu, hạn chế sử dụng cà phê, rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn. Việc vệ sinh vùng kín đúng cách và giữ cơ thể sạch sẽ cũng rất quan trọng để ngăn ngừa viêm nhiễm tái phát.
Để phòng tránh tình trạng nước tiểu có mùi, hãy duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh:
Uống đủ 2–3 lít nước mỗi ngày, tăng cường rau xanh và trái cây.
Không nhịn tiểu, đi tiểu đều đặn giúp đào thải vi khuẩn và chất độc.
Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thay quần lót mỗi ngày, đặc biệt với phụ nữ.
Hạn chế thức ăn có mùi mạnh, đồ cay nóng, rượu bia và cà phê.
Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng đến 1 năm/lần để phát hiện sớm các bệnh lý tiết niệu.
Nước tiểu có mùi hôi tưởng chừng là hiện tượng nhỏ nhưng lại là tín hiệu quan trọng phản ánh sức khỏe của cơ thể. Việc nhận biết sớm và thăm khám kịp thời giúp bạn ngăn ngừa các bệnh lý nguy hiểm, bảo vệ thận và hệ tiết niệu hoạt động ổn định, duy trì một cơ thể khỏe mạnh mỗi ngày.
Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn cho bạn
