Tuyến tiền liệt là gì?
Tuyến tiền liệt (prostate gland) là một tuyến nhỏ có kích thước như quả óc chó, nằm ngay bên dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo ở nam giới.
Chức năng chính của tuyến tiền liệt là sản xuất dịch tiền liệt - một thành phần quan trọng của tinh dịch, giúp nuôi dưỡng và vận chuyển tinh trùng.
Thông tin quan trọng:
Tuyến tiền liệt có xu hướng tăng kích thước theo tuổi tác, điều này là bình thường nhưng có thể gây ra các vấn đề về đi tiểu nếu phì đại quá mức.
Các bệnh lý tuyến tiền liệt phổ biến
1. Viêm tuyến tiền liệt (Prostatitis)
Nguyên nhân: Nhiễm khuẩn, stress, chấn thương, hoặc không rõ nguyên nhân
Triệu chứng:
- Đau vùng chậu, bẹn, lưng dưới
- Đau khi đi tiểu hoặc xuất tinh
- Tiểu rắt, tiểu khó, tiểu gấp
- Sốt và ớn lạnh (nếu nhiễm khuẩn cấp)
Điều trị: Kháng sinh (nếu nhiễm khuẩn), thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ, thay đổi lối sống
2. Phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH)
Đặc điểm: Tuyến tiền liệt tăng kích thước, chèn ép niệu đạo, gây khó khăn khi đi tiểu
Triệu chứng:
- Tiểu yếu, tia nước nhỏ giọt
- Tiểu đêm nhiều lần
- Khó bắt đầu đi tiểu
- Cảm giác bàng quang không được làm sạch hoàn toàn
- Cấp tính: Không thể đi tiểu được
Điều trị: Thuốc giảm kích thước tuyến, thuốc giãn cơ, thủ thuật/phẫu thuật nếu nặng
3. Ung thư tuyến tiền liệt
Đặc điểm: Một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới, thường tiến triển chậm
Triệu chứng giai đoạn sớm: Thường không có triệu chứng rõ ràng
Triệu chứng giai đoạn muộn:
- Khó khăn khi đi tiểu
- Máu trong nước tiểu hoặc tinh dịch
- Đau xương (nếu di căn)
- Rối loạn cương dương
Quan trọng: Nam giới trên 50 tuổi nên khám sàng lọc PSA định kỳ để phát hiện sớm
Xét nghiệm và chẩn đoán
Xét nghiệm PSA
Đo mức độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt trong máu để phát hiện bất thường
Khám trực tràng
Bác sĩ sờ nắn tuyến tiền liệt qua trực tràng để phát hiện khối u hoặc phì đại
Siêu âm
Siêu âm qua trực tràng để đánh giá kích thước và cấu trúc tuyến tiền liệt
Sinh thiết
Lấy mẫu mô để xét nghiệm nếu nghi ngờ ung thư